Teknik SEO Kontrol Listesi: Tarama, İndeks, Hız ve Yapı

Siteniz aylardır yayında, hizmet sayfaları dolu, ama Google'da firma adınızı yazınca bile yalnızca ana sayfa çıkıyor. Bu tabloda sorun çoğu zaman metinde değil, sitenin arama motoruna nasıl açıldığındadır. Unutulmuş tek bir ayar, yüzlerce sayfanın dizine girmesini aylarca durdurabilir.

Teknik SEO ile içerik SEO'su arasındaki fark

Teknik SEO nedir? Teknik SEO, bir web sitesinin arama motorlarınca sorunsuz taranmasını, doğru sürümüyle dizine eklenmesini ve hızlı açılmasını sağlayan altyapı ayarlarının bütünüdür. İçerik SEO'su sayfada ne yazdığınızla ilgilenir. Teknik SEO ise o yazının Google'a hiç ulaşıp ulaşmadığıyla.

Farkı bir mobilya mağazası üzerinden anlatalım. Mağaza her koltuk için özenli bir açıklama yazmış. Ama ürün sayfaları test ortamından kalma bir engelle yayına alınmışsa bu emeğin hiçbiri arama sonucuna yansımaz. Önce kapının açık olduğundan emin olunur, vitrine sonra bakılır. Anahtar kelime seçiminden içerik planına kadar genel çerçeveyi SEO başlangıç rehberimizde anlattık.

Aynı tesisat yapay zekâ motorları için de geçerli. ChatGPT ya da Google'ın yapay zekâ özetleri bir sayfayı alıntılamadan önce onu okuyabilmeli. Taranamayan sayfa orada da yoktur.

Google'ın sayfalarınıza ulaşabilmesi

Taranabilirlik, Google'ın botunun sitenizdeki adresleri bulup içeriğini okuyabilmesidir.

robots.txt ve XML site haritası

robots.txt, sitenizin kök dizininde duran ve arama botlarına hangi bölümlere girmemesi gerektiğini söyleyen düz metin dosyasıdır. Tek satırlık bir hata bütün siteyi kapatabilir. Geliştirme sırasında yazılan "Disallow: /" satırı yayından sonra silinmezse Google kapıdan geri döner. Yönetim panelini ya da sepeti kapatmak doğrudur; ürün ve hizmet klasörlerini kapatmak değil.

XML site haritası ise Google'a "bu adresler var, bunlara bak" diyen listedir. İçinde yalnızca yayında olan, yönlendirme yapmayan ve dizine girmesini istediğiniz adresler bulunmalı. Silinmiş ürünlerle, taslak sayfalarla dolu bir harita Google'a çelişkili bir liste verir. Haritayı Search Console'a bir kez göndermek yeter; güncel kalıp kalmadığına arada bir bakmak gerekir.

İç bağlantılar ve yetim sayfalar

Google yeni sayfaları büyük ölçüde linkleri izleyerek bulur. Hiçbir sayfadan link almayan adrese yetim sayfa (orphan page) denir. Ankara'da bir klima servisinin Çankaya ve Etimesgut için ayrı semt sayfaları açtığını düşünün. Bu sayfalar menüde ya da hizmet sayfasında anılmıyorsa Google onları yalnızca site haritasından tanır ve düşük öncelikli görür. Her önemli sayfa, konusu yakın en az bir sayfadan metin içi bir linkle bağlanmalı.

Tarama bütçesi ne zaman dert olur

Tarama bütçesi (crawl budget), Google'ın belli bir sürede sitenize ayırdığı tarama miktarıdır. Otuz sayfalık bir kurumsal site için bu konuyu düşünmenize gerek yok. Filtrelerle on binlerce adres üreten e-ticaret sitelerinde ise durum değişir: renk ve beden filtrelerinin her birleşimi ayrı adres olunca bot zamanını bu kopyalarda harcar, yeni ürünler geç taranır.

Dizine eklenmeyi engelleyen ayarlar

Taranan her sayfa dizine girmez.

Dizin, Google'ın arama sonuçlarında gösterebileceği sayfaların kaydıdır. Bir sayfayı bu kayda sokmayan nedenlerin çoğu sitenin kendi ayarlarından gelir.

Yanlışlıkla açık kalan noindex

noindex, sayfanın koduna eklenen ve Google'a "bu sayfayı arama sonuçlarında gösterme" diyen bir etikettir. Teşekkür sayfası ya da üye paneli için doğru kullanımdır. Sorun, site genelinde açık kaldığında başlar.

Canonical ve yinelenen içerik

Aynı sayfa birden fazla adresten açılabiliyorsa Google hangisini göstereceğine kendisi karar verir. En sık rastladığımız kopyalar www'lu ve www'suz adres, http ve https sürümü, sonda eğik çizgi olan ve olmayan adres, bir de reklam takip parametreleriyle ya da sıralama seçenekleriyle uzayan adreslerdir. Çözümün ilk adımı bütün sürümleri 301 yönlendirmesiyle tek bir https adresine toplamaktır.

İkinci adım canonical etiketidir (sayfanın asıl adresini Google'a bildiren etiket). Parametreli bir adresin asıl adres etiketi, parametresiz sürümü göstermeli. Bazı hazır temalarda bütün sayfaların asıl adres etiketi ana sayfayı gösterir; Google da iç sayfaları kopya sayıp dizine almayabilir.

Yumuşak 404 ve Search Console uyarıları

Yumuşak 404 (soft 404), ekranda "sayfa bulunamadı" ya da boş bir liste görünürken sunucunun "her şey yolunda" anlamına gelen 200 kodunu döndürmesidir. Ürünü kalmamış boş kategori sayfaları bunun bilinen örneğidir.

Search Console'daki Sayfalar raporunda iki durumu birbirinden ayırmak gerekir. "Keşfedildi, dizine eklenmedi" Google'ın adresi bildiğini ama henüz taramadığını gösterir; çoğu zaman iç link eksikliği ya da sunucu yavaşlığıyla ilgilidir. "Tarandı, dizine eklenmedi" ise Google'ın sayfayı okuduğunu ama göstermeye değer bulmadığını söyler. Bu ikincisi genellikle teknik bir ayar değil, ince ya da birbirine çok benzeyen içerik sorunudur.

Hız, mobil uyum ve HTTPS

Hız tek başına uzun bir konu; ölçümü ve düzeltme sırasını site hızı ve PageSpeed ölçümü yazımızda ayrıntılı anlattık. Teknik kontrol için bilmeniz gereken kısım şu: Core Web Vitals (Google'ın yükleme süresi, etkileşime tepki ve sayfa düzeninin kayması için kullandığı ölçümler) PageSpeed Insights'ta görünür ve mobil sonuca bakmak iyi bir başlangıçtır.

Google sıralamada sitenizin mobil sürümünü esas alır. Masaüstündeki bir fiyat tablosu ya da hizmet açıklaması mobil sürümde hiç yer almıyorsa Google için o içerik yoktur. Masaüstü menüde olup mobil menüde olmayan linkler de aynı şekilde sayılmaz.

HTTPS artık varsayılan. Yine de sertifikası kurulu sitelerde karışık içerik (mixed content) sık görülür: sayfa https ile açılır ama içindeki bir görsel ya da betik eski http adresinden çağrılır. Tarayıcı bu durumda kilit simgesinde uyarı gösterir. Kaynağı genellikle eski yazılara elle yapıştırılmış görsel adresleridir.

Yönlendirmeler, 404 sayfaları ve kırık linkler

404 kodu tek başına kötü değildir. Kaldırılmış bir ürünün sayfası 404 döndürüyorsa sistem doğru çalışıyordur. Sorun, sitenin kendi linklerinin bu ölü adreslere gitmesi ve değeri olan eski adreslerin hiçbir yere yönlendirilmemesidir.

Bir nakliyat firması sitesini yenilediğinde "/evden-eve-nakliyat.html" gibi eski adresler "/hizmetler/evden-eve-nakliyat/" biçimine geçer. Eski adresler yeni karşılığına 301 ile yönlendirilmezse yıllar içinde kazanılmış linkler ve sıralamalar boşa düşer. Site yenilemesinden sonra yaşanan trafik kayıplarının çoğunda biz bu adımın atlandığını görüyoruz.

301 kalıcı taşınmayı, 302 geçici taşınmayı anlatır. Kalıcı bir değişiklikte 302 kullanmak Google'a eski adresin geri döneceği sinyalini verir. Yönlendirme zinciri ise bir adresin önce ikinci, sonra üçüncü bir adrese gitmesidir. http'den https'e, oradan www'lu sürüme giden bir zincir her adımda gecikme ekler. Zinciri tek adıma indirin ve sitenin iç linklerini doğrudan son adrese güncelleyin.

Başlık etiketleri, yapılandırılmış veri ve hreflang

Teknik tarafta başlık işi iki kurala dayanır: her sayfada tek bir H1 (sayfanın ana başlık etiketi) ve her sayfanın kendine ait bir title etiketi (arama sonucunda tıklanan başlık). Hazır temalarda logo H1 olarak basılabiliyor ya da sayfa başlığıyla üst görseldeki yazı iki ayrı H1 oluyor. Kopyalanarak üretilmiş hizmet sayfalarında ise title'lar aynı kalıyor.

Yapılandırılmış veri (schema.org işaretlemesi), sayfadaki bilginin ne olduğunu makinenin anlayacağı biçimde etiketler: bu bir işletme, adresi bu; bu bir ürün, fiyatı bu. Google'da yıldızlı ya da fiyatlı zengin sonuçların ön koşuludur ama garantisi değildir. Yapay zekâ motorlarının işletmenizi doğru tanımasını da kolaylaştırır.

Siteniz birden fazla dilde yayındaysa hreflang etiketi (bir sayfanın hangi dil ve bölge için olduğunu belirten etiket) gerekir. Türkçe ve İngilizce yayın yapan bir ihracatçının her sayfası hem kendini hem dil karşılığını göstermeli. Karşılıklı olmayan dil etiketlerini Google dikkate almaz; tek taraftan eklenmiş etiket, hiç eklenmemiş gibidir.

Teknik SEO kontrol listesi

Aşağıdaki maddeleri teslim ettiğimiz ve devraldığımız her sitede sırayla uyguluyoruz. Çoğu için Search Console, PageSpeed Insights ve ücretsiz sürümüyle 500 adrese kadar tarama yapan Screaming Frog yeterli.

• Tarayıcıda alanadiniz.com/robots.txt adresini açın; tek başına duran bir "Disallow: /" satırı görüyorsanız site bütün botlara kapalıdır.
• Search Console'daki Site haritaları raporunda haritanın hatasız okunduğunu ve gönderilen adres sayısının sitedeki gerçek sayfa sayısına yakın olduğunu kontrol edin.
• Ana sayfanın, hizmet ve ürün sayfalarının kaynak kodunda "noindex" kelimesini aratın; bu sayfalarda hiç çıkmamalı.
• Adresinizi http ile, www'lu ve www'suz yazarak tek tek açın; hepsi aynı https adresine yönlenmiyorsa siteniz kopya sürümler üretiyordur.
• Kaynak kodda rel="canonical" etiketinin her sayfada o sayfanın kendi temiz adresini gösterdiğini doğrulayın; bütün sayfalarda ana sayfa yazıyorsa tema hatalıdır.
• Search Console'un Sayfalar raporunda dizine eklenmeyen adreslerin nedenlerini okuyun; orada olmaması gereken bir hizmet ya da ürün sayfası varsa işe ondan başlayın.
• Site haritasında duran ama Screaming Frog taramasında hiç bulunmayan adresleri ayıklayın; bunlar hiçbir sayfadan link almayan yetim sayfalarınızdır.
• Var olmayan bir adres uydurup açın ve tarayıcının geliştirici araçlarındaki Ağ sekmesinden durum koduna bakın; ekranda hata yazarken kod 200 ise yumuşak 404 üretiyorsunuz.
• Taramada 404 dönen iç linkleri ve birden fazla adım atlayan yönlendirmeleri listeleyin; her iç link doğrudan son adrese gitmeli.
• Önemli sayfaları telefonda açıp masaüstündeki metinlerin ve iletişim bilgilerinin mobil sürümde de bulunduğunu karşılaştırın.
• Birkaç sayfada kilit simgesine ve tarayıcı konsoluna bakın; "Mixed Content" uyarısı görüyorsanız http'den çağrılan dosyalar var demektir.
• PageSpeed Insights'ta ana sayfayla birlikte en çok ziyaret alan iç sayfayı da ölçün; mobil sonuçta Core Web Vitals değerlendirmesi geçmiyorsa hız işine o sayfadan başlayın.
• Screaming Frog'un H1 ve Page Titles sekmelerinde birden fazla H1 taşıyan ya da başlığı başka bir sayfayla aynı olan adres kalmadığını görün.
• Google'ın Zengin Sonuç Testi'nde ana sayfayı ve bir ürün ya da hizmet sayfasını deneyin; işaretleme hatasız okunmalı ve sayfadaki bilgiyle örtüşmeli.

Belirtiye göre ilk bakılacak yer

Listeyi baştan sona yürütecek vaktiniz yoksa elinizdeki belirtiden başlayın.

Bir kez yapılıp biten iş değil

Sık duyduğumuz yanlış, teknik SEO'nun site kurulurken bir kez yapılıp kapanan bir iş olduğudur. Bir tema güncellemesi başlık yapısını değiştirebilir. SEO eklentisini değiştirmek site haritasının adresini değiştirebilir ve Search Console'daki eski harita sessizce hata vermeye başlar. Yeni eklenen bir sohbet aracı mobil hızı düşürebilir. Ziyaretçi bunları fark etmez; Google eder. Bu yüzden Search Console'a ayda bir, her büyük güncellemeden sonra da hemen bakmak gerekir.

Bize sorarsanız yeni bir sitenin yayına alındığı ilk hafta Search Console'a bakmayan ajansın işi bitmemiştir. Sitenin Google'a doğru açıldığı ancak ilk tarama raporları geldiğinde anlaşılır. Kurumsal web tasarımı projelerimizde bu ilk haftayı teslimin parçası sayıyoruz. SEO ve GEO çalışmalarımızda da teknik denetim, içerik işinden önce atılan adımdır.